           |
|
|
|
مشكلات
و مسايل بحران
اكولوژيك در ايران
تحت حاكميت آخوندها
دكتر
كاظم موسوي زاده
12 دي 1381
امروزه
كشور و مردم ايران
بر اثر 24 سال حاكميت
جمهوري اسلامي
با مشكلات و مسائل
عظيم و گوناگون
بهم پيوسته اي
روبرو هستند. از
جمله اين مسائل
مي توان از مشكلات
سياسي، زيست محيطي،
اجتماعي، انساني
واقتصادي نام
برد. در مورد معضلات
بسيار شكننده
و نگران كننده
زيست محيطي و منابع
طبيعي، اوضاع
بسيار نگران كننده
است. تجزيه و تحليل
شواهد و گزارشات
مندرج از درون
روزنامه هاي داخل
و خارج كشور نشان
مي دهد كه در شرايط
كنوني اكثر شهرهاي
بزرگ و ساكنان
ميليوني آن در
ميهن ما در يك
بحران پيچيده
و همه جانبه زيست
محيطي بسر مي برند.
همچنين روند و
دينامسيم آلودگي
و اثرات تخريب
و اتلاف گسترده
منابع طبيعي ايران
در نظام جمهوري
اسلامي بگونه
اي است كه بطور
مستقيم و غير مستقيم،
هر گونه شرايط
براي اصلاح ومتعاقبا
توسعه لازم و مترقي
در تمامي عرصه
ها و سطوح مختلف
در كشور را در
آينده نيز محدود
مي كند. در زير
بطور جداگانه
به مهمترين عوامل
و مشكلات زنجيره
اي موجود در زمينه
هاي محيط زيست
شهري و انساني
و همچنين صنعتي،
طبيعي و مناطق
روستايي و نيز
آلودگيهاي ويژه
مزمن محيط زيست
در جمهوري اسلامي
در ايران اشاره
شده است. اين عوامل
و مشكلات تنها
در جارچوب يك نگرش
و برخورد نظري-
عملي، سيستماتيك
و فراگير علمي،
اكولوژي سياسي-
اجتماعي و دمكراتيك
در ايران قابل
بهبود و چاره جويي
مي باشد. در اين
راستا لازم است
كه هم اكنون ايرانيان
علاقمند، جوانان،
متخصصان، اساتيد
دلسوز و كارشناسان
محيط زيست با مداخله
هر چه بيشتر از
طريق فعاليتهاي
مبارزاتي داخلي
و بين المللي،
از طرفي جنايتهاي
زيست محيطي رژيم
ملايان را افشاء
كنند، و از سوي
ديگر با ارائه
نظريات، طرحهاي
نو و برنامه هاي
سازنده مشخص و
جلب حمايت و همكاريهاي
لازم احزاب و سازمان
هاي غير دولتي
در جهان، خود
را براي رفع سريع
خسارتهاي عميق
اكولوژيك ايران
در آينده نزديك-
پس از سرنگوني-
آماده و كارساز
تر نمايند.
برخي
از عوامل و مشكلات
بحران اكولوژيك
در ايران
كارنامه
جمهوري اسلامي
ضايعات
محيط زيست شهري
و انساني
- آلودگي
هوا ناشي از وسائل
نقليه، صنايع
و كارگاههاي كوچك
و سنتي
- آلودگي
و قحطي آب، قطع
و يا جيره بندي
مستمر آب آشاميدني
در شهرها
- آلودگي
ناهنجار سر و صدا
( صوتي)
- كمبود
شرايط و امكانات
لازم خدمات شهري
همسو و همگام با
افزايش سرسام
آور جمعيت و حجم
بسيار فشرده و
متراكم زندگي
در شهرها
- گسترش
بي رويه شهرها
و ساخت و سازهاي
غير مهندسي، بدون
در نظر گرفتن استانداردهاي
مقاومت در برابر
زلزله با علم به
اينكه 24 شهر بزرگ
ايران و بخصوص
شهر 15 ميليوني
تهران بر روي نقشه
مناطق زلزله خيز
با خطر دائمي زياد
قرار دارد
- كمبود
و گراني مسكن،
ايجاد روزافزون
مناطق حاشيه نشيني
در شهرهاي بزرگ
بطور، نمونه تهران
- نبود
امكانات مناسب
كاناليزاسيون
براي جمع آوري،تصفيه
و دفع اصولي فاضلاب
و به هدر رفتن
ريزش باران و آبهاي
جاري سطحي
- نبود
شرايط سيستم جمع
آوري و تجزيه و
تفكيك اصولي و
دفع مهندسي مواد
زائد جامد شهري
( خانگي، خدماتي،
ساختماني، و بيمارستانها)
- كمبود
شرايط و امكانات
ترميم و سالم سازي
شبكه هاي قديمي
و فرسوده توزيع
و تصفيه آب، و
نيز كانالها و
فاضلابهاي جاري
در شهرها
- كمبود
شديد سرانه فضاي
سبز ( پايين تر
از 5/1 متر مربع براي
هر نفر در تهران)
وعدم وجود تفريحات
روحي و ورزشي سالم
و كافي در شهرها
بخصوص براي جوانان
- شرايط
محيط زيستي بي
ثبات از نظر اجتماعي
اقتصادي و سياسي
به لحاظ رشد بيكاريهاي
آشكار و فرصتهاي
شغلي كاذب، فقر
عمومي و اقتصادي
گسترده، ازدياد
و گسترش جرم و
جنايت، بزه كاري،
رشوه خواري، استعمال
مواد مخدر، ايدز
و انواع بيماريهاي
روحي و جسمي و
مسري زيست محيطي
در شرايط ناهنجار
كمبود و گراني
شديد امكانات
درماني و بهداشتي،
تداوم تنزل ارزشها
و شخصيتهاي انساني،
از هم گسستگي بيشتر
بنيانهاي خانواده،
فرار كودكان و دختران،
فحشا و ديگر مشكلات
با تبعات اجتماعي-
فرهنگي در جامعه
شهري ايران.
ضايعات
محيط زيست صنعتي
- آلودگيهاي
شديد هوا ناشي
از دود و غبارهاي
مضر و سمي مصارف
سوخت زياد صنايع
در محل و مناطق
پيرامون موسسه
هاي توليدي
- آلودگيهاي
آب و كمبود آب
و برق رساني مورد
احتياج فعاليتهاي
صنعتي
- آلودگيهاي
خاك و زمين بطرق
غير بهداشتي،
بصورت دفع و پراكنده
كردن زباله ها
و پسابها
- آلودگيهاي
گوناگون ناشي
از عدم ارزيابي
مهندسي براي استقرار
جايگاه صحيح مراكز
توليدي و صنعتي
- شرايط
غير استاندارد
ماشين آلات توليدي
قديمي و ومستهلك
در بخشهاي مختلف
صنايع دولتي و
خصوصي
- نبود
امكانات ضروري
دفع علمي مواد
زائد و پسابها
بويژه از نوع خطرناك
و سمي توليدي،
صنعتي و فعاليتهاي
بيمارستاني
- استخراج
و استفاده غير
موثر طبيعي معدني
و انرژي براي انواع
توليدات فرآورده
هاي صنعتي
- راه
و ترابري و ترافيك
نامناسب
- مديريت
غير زيست محيطي
و سازمان و برنامه
هاي كار سنتي و
ناكارآمد
- كمبود
كارگران و پرسنل
آموزش ديده ( تكنيسين
و متخصص )، بخصوص
اهل فن در جوانب
جلوگيري از آلودگي
محيط زيست و مسايل
مربوط به ايمني
محل كار و كارخانه
- اثرات
و ضايعات مختلف
و بهم پيوسته انساني،
اجتماعي و اقتصادي
آلودگيهاي دراز
مدت محيط زيست
صنعتي
ضايعات
محيط زيست طبيعي
و مناطق روستايي
- ازدياد
جمعيت روستايي:
امروزه حدود بيش
از 40 درصد مردم
ايران در روستاها
بسر مي برند كه
احتمالا در آينده
بطور روز افزون
به شهرها مهاجرت
خواهند نمود
- نبود
شرايط و امكانات
لازم براي فعاليت
و اشتغال در زمينه
هاي كشاورزي،
دامپروري و جنگل
داري
- مهاجرت
از روستاها بدلايل
اقتصادي و اجتماعي،
بخصوص كوچ اهالي
روستاها در حاشيه
مناطق كويري- بر
اثر گسترش بيابان
زايي- و نيز جنگلها-
بر اثر قطع و بريدن
درختان جنگلها
- تخريب
جنگلها، بر اثر
آتش سوزيهاي عمومي
و مانورهاي پي
در پي نظامي در
حاشيه و مناطق
جنگلها
- حجم
زياد و سرازير
شده پي در پي و
بدون كنترل سيلابها
بويژه بدلايل
پاك تراشي جنگلها
- نابودي
مراتع و مزارع
كشاورزي بدلايل
كمبود امكانات
مناسب دامپروري
و چراگاهها
- فرسايش
خاك- بر اثر فرآيندهاي
شوري و قليايي
شدن- و رانش زمين
- استفاده
بي رويه و بدون
كنترل سموم ضد
آفات و كودهاي
شيميايي و حيواني
براي زمينهاي
كشاورزي
- كمبود
آب و امكانات آب
و برق و آبياري
لازم كشاورزي
- بهداشت
ناكافي و نارسايي
هاي كمبود دارو،
درمان و تغذيه
- وضعيت
گسترده و ناهنجار
بيسوادي، شرايط
نامناسب كمبود
معلم و مدرسه براي
سواد آموزي و آموزش
در زمينه هاي امور
دامپروري، كشاورزي
و حفاظت از جنگلها
و غيره
- نابودي
تالابها، تغيير
مسير آبراه و رودخانه
ها و دگرگوني شرايط
بيوتوپها بدلايل
ساخت و ساز و جاده
كشيهاي سود جويانه
- مراقبت
ناصحيح از شكارگاهها،
منابع و آثار طبيعي
پاركهاي ملي و
جنگلي و انقراض
شديد حيات وحش
و منابع مورد نگهداري
گياه و بوته هاي
استثنايي و غيره
ضايعات
ويژه محيط زيست
شهري صنعتي و طبيعي
- آلودگيهاي
مزمن زباله هاي
پنهان و اماكن
دفع قديمي و متركه
در شهرها همانند
محل دفن قديمي
و رها گذاشته شده
آبعلي در منطقه
جنوب شرقي تهران
- اماكن
متروكه و تعطيل
شده واحدهاي صنعتي
و بخش خصوصي و
غيره بدون پاكسازي
بعدي، بويژه مراكز
توليدات شيميايي،
آزمايشگاههاي
ميكربي و ...
- انبارها
و ايستگاههاي
متروكه نظامي
و پادگانهاي تخليه
شده
- مراكز
و محلهاي جنگ و
تراكم وسايل اسقاط،
ميليونها مين
و مهمات عمل نكرده
جنگ در اراضي ايران
- زبا
له هاي گوناگون
و خطرناك فعاليتهاي
توليدي و نگهداري
سلاحهاي نظامي،
شيميايي و بيولوژيكي
و از جمله ساخت
و سازهاي نيروگاههاي
اتمي مانند بوشهر،
نطنز و اراك
- آلودگي
شيميايي و افزايش
سطح آب درياي خزر
- آلودگي
خليج فارس بوسيله
پسابهاي صنعتي،
ريزش و شستشوي
نفت كشتها و پيامدهاي
جنگها در گذشته
- رسوب
گذاري سنگين و
نيز خشك شدن تدريجي
رودخانه ها
- نابودي
تالابهاي بين
المللي و مرگ و
مير ماهيها و منابع
غذايي و پروتييني
آبزيان
- آلودگي
مصالح آسبست دار
ساختماني و بكارگيري
گسترده لوله هاي
سرطانزاي آزبستي
در شبكه هاي توزيع
آب آشاميدني در
شهرها
- و موارد
نگران كننده ديگر
كه ايمن سازي و
ترميم آلوده گيهاي
همه جانبه و خطرناك
ناشي از آنان ساليان
دراز به طول خواهد
انجاميد و ميلياردها
دلار خرج بهمراه
خواهند داشت. مواردي
كه اساسا تاكنون
مورد توجه لازم
قرار نگرفته است.
|
