فاجعه عظيم زلزله در استان کرمان

دکتر کاظم موسوي زاده، مسئول بخش محيط زيست حزب سبزهاي ايران

بنا بر گزارشات خبرگزاري رسمي رژيم و مراکز مطالعات زلزله شناسي آمريکا و فرانسه، در سحرگاه روز جمعه 5 دي 1382، يکبار ديگر بعد از زلزله سال 2002، زلزله اي به شدت 7/6 تا 0/7 در مقياس ريشتر بخش وسيعي از مناطق جنوب شرقي ايران را به لرزه درآورد. بنا بر خبرهاي اوليه دريافتي، در اين شهر100هزار نفري، علاوه بر تلفات جاني و خرابيهاي بسيار، خسارات فوق العاده سنگيني به بناهاي ارزشمند تاريخي، مسکوني و اقتصادي، وارد آمده است. طبق گزارشات سانسور شده راديو تلوزيون رژيم، بر اثر وقوع زلزله، تقريبا دو سوم شهر بم کاملا تخريب شده و تا کنون بيش از 30 هزار نفر پير و جوان و کودک در دل خاک و آوارهاي سنگ مدفون گشته اند و40 هزار نفر زخمي شده اند و زندگاني هزارن نفر از ساکنان منطقه نيز که در شرايط جوي سرد و زمستاني کويري منطقه استان کرمان به سر مي برند،همچنان در معرض خطر و نابودي جدي قرار دارد.

حزب سبزهاي ايران با هموطنان مصيبت ديده استان کرمان و شهر بم که در اثر زلزله دچار آسيبهاي جاني و مالي غير قابل جبران شده اند، ابراز همدردي نموده و از عموم هموطنان درداخل و خار ج از کشور درخواست مي کند که براي ياري رساندن به صورت مستقل به مردم داغديده و خانواده هاي قربانيان فاجعه زلزله بشتابند.

حزب سبزهاي ايران اعلام ميدارد عليرغم اينکه مقامات رژيم جمهوري اسلامي در آستانه انتخابات مجلس هفتم خود با اعلام عزاي ملي سه روزه و تشکيل هياتهاي ويژه دولتي تحت نظارت شخص خاتمي به تبليغات گسترده اي در زمينه اقدامات سريع  و گوناگون در داخل دست زده است، از حداکثر امکانات و توان موجود استفاده نمي کند و صرفا براي جلب حمايتهاي مالي صندوقهاي بين المللي و دولت ها و سازمان ها و نهادهاي کمک رساني خارجي براي مردم مصيبت ديده در استان کرمان فراخوان صادر مي کند. ليکن براي مقامات و سران و مسئولين جمهوري اسلام از ديرباز ناگفته و ناشناخته نبوده است که از نظر وضعيت حاکم جغرافيايي اقليمي و زمين شناختي ايران، تقريبا همه مناطق کشور در معرض خطرات دائمي وقوع زلزله قرار دارد. بنابر تجربيات بدست آمده در چند دهه گذشته و هشدارهاي مکرر کارشناسان دلسوز در داخل،احتمال وقوع زلزله شديد و با خطرات زياد، بخصوص 24 شهر کشور همچون تهران، تبريز، اردبيل، سلماس، بروجرد، کاشان، مشهد، قوچان، قزوين، نيشابور، کاشمر، دامغان، کازرون، سبزوار، تربت حيدريه، قوچان، کرمان، و بم را بيشتر از شهرهاي ديگر تهديد مي کند. اين مناطق بر روي کمبربند زلزله قرار دارند و بدون شک در آينده نيز تکرار چنين وقايعي دور از انتظار نيست. با يقين و علم بدين موضوع مهم، اجراي طرحها و برنامه هاي دقيق علمي و همه جانبه و مستمر در امور و مسايل جمع آوري سيستماتيک اطلاعات زلزله سنجي، و مديريت شناخت- مراحل پيش زلزله، وقوع و پس لرزه، و پيشگيري و کاهش خطرات حوادث زلزله در شهرهاي ايران منجمله در استان کرمان و شهر بم را از سوي رژيم جمهوري اسلامي بسيار ضروري و لازم مي نمود.

حزب سبزهاي ايران بر اساس مطالعات دقيق مشکلات و نارسائيهاي همه جانبه و لاينحل در بيست و چهار سال گذشته در حکومت جمهوري اسلامي در زمينه هاي جلوگيري کيفي از ضايعات وقوع پياپي زلزله در شهرهاي ايران، توجهات و پيگيريهاي عميق و مستمرعمومي و کارشناسان داخل و همچنين دولت ها و سازمان هاي بين المللي و امدادگر زلزله استان کرمان و شهر بم را به اين مشکلات و مکانيزم ها در زير جلب نموده و درهمين رابطه رژيم جمهوري اسلامي و دولت خاتمي را از مهمترين دلايل عواقب، ضايعات، خسارت ها و تلفات زلزله در شهرهاي زلزله خيز کشور همچون استان کرمان و شهر بم ارزيابي و معرفي مي نمايد.

اهم اين مشکلات عبارتند از:

1- کمبود و فقدان مديريت جامع و طرح و برنامه هاي علمي- اجرايي و منطبق با استانداردها و اصول و ضوابط شناخته شده بين المللي در زمينه شهر سازي و عدم استفاده مناسب و صحيح از مواد و مصالح ساختماني مقاوم زلزله در پروژه هاي تاسيسات شهري و اماکن عمومي و مسکوني و غيره.

2- نبودن امکانات نقشه هاي معتبر و علمي خطر زلزله در مناطق، عدم در نظر گرفتن سرمايه گذاريهاي لازم و کافي در سطح ملي بمنظور تحقيقات پيرامون شناسايي و زمانهاي زمين لرزه و آشنا نبودن کامل به مهندسي روز ساختمان با پديده زمين لرزه و همچنين کمبود تجربيات و تخصص جهت ترميم و بهسازي ساختمان تاسيسات و مراکز مسکوني قديمي و فرسوده که غالبا در دو دهه اخير نيز با استفاده زياد از مصالح ساده ساختماني گل و خشت و آجر وچوب در شهرها و روستاها انجام مي گيرند و با مقررات و استانداردهاي معمولي ساخت و سازهاي بين المللي مقاومت زلزله در مناطق و شهرهاي زلزله خيز در کشور مغايرت دارد.

3- تعدد مراکز قدرت و عدم ارتباط و هماهنگي و اختلافات جناحي براي مقابله با حوادث طبيعي و زلزله در وزارتخانه ها و نهادهاي مسئول رژيم جمهوري اسلامي همچون وزارت کشور، وزارت مسکن و شهرسازي وزارت دادگستري، سازمان برنامه و بودجه، وزارت جهاد سازندگي، سازمان حفاظت از محيط زيست و جلوگيري و ايمن سازي آلودگي ها و تخريب هاي زيست محيطي- ساختمانهاي- شهري پس از وقوع زلزله و همچنين گروهها و افراد وابسته به ستادهاي حوادث غيرمترقبه و سازمانهاي خيريه و خدماتي حلال احمر و ديگر در تهران و مراکز استانها و شهرهاي زلزله خيز.

4- فقدان ساختارهاي لازم مترقي حقوقي قانوني، پرسنلي و تخصصي دولتي کارآمد جهت ايجاد تحول و تکنولوژي مناسب، کنترل و ضوابط ايمني پروژه هاي گوناگون ساختماني و برج سازيهاي و... در دست اجرا مقاوم در برابر زلزله.

5- گسترش فساد و رشوه خواري و اعمال نفوذ صاحبان شرکتهاي زمين و ساختمان- بخصوص وابستگان به دولت و بساز و بفروشهاي قدرتمند، فاميل ها و تزديکان به سران رژيم- در زمينه دريافت ساده پروانه ساخت پروژه هاي سوداگرانه ساختماني و بزرگ که بدون رعايت کامل مقررات و موازين فني و غيره جلوگيري و کنترل خسارات زلزله در ساليان اخير اجرا و تحقق يافته و مي يابند.

6- فقدان انگيزه و حمايت هاي لازم و گوناگون در زمينه تحقيقات گسترده علمي و مستمر در امور و مسايل ژئوفيزيک در شهرهاي زلزله خيز از سوي کارشناسان دلسوز موسسه بين المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله در کشور. همچنين کمبود رسيدگيهاي مالي پرسنلي تخصصي و علمي در دانشگاهها جهت تحقق همکاريهاي پيگير با مراکز علمي بين الملل و کشورهاي پيشرفته و داراي تجربه در امور ايجاد و هدايت اقدامات جلوگيري و مهار ضايعات حوادث زلزله در کشور.

7- شرايط نابسامان و ناهنجار کمبود امکانات ضروري ستادهاي آموزش ديده تخصصي بهداشتي و درماني جهت اورژانس و اضطراري در محل وقوع زلزله براي رسيدگي، حمل و نقل و انتقال قربانيان و ساکنان مناطق زلزله ديده به مراکز درماني ديگر شهرها.

8- کمبود و فقدان سازمان هاي خدمات دولتي امدادگر، آتش نشاني و غيره آموزش ديده و با تحربه مجهز به وسايل و تجهيزات معتبر کمک رساني- هليکوپتر، سگ هاي جستجو گر و غيره که آمادگي امداد و مديريت اوليه و حداقل مقابله با مخاطرات زلزله را داشته باشند. بنابر گزارشات موثق خبرگزاريهاي خارجي، اولين تيمهاي امدادگر و تعداد محدودي هليکوپتر و پرسنل پزشکي از مرکز تهران و ديگر شهرها تقريبا پس از 12 ساعت پس از وقوع زلزله در استان کرمان به محل حادثه روانه شدند.

9- عدم رسيدگي به اقدامات آموزشي و آمادگيهاي مقدماتي عمومي در مناطق و شهرهاي زلزله خيز و بخصوص در مراکز واحدهاي پرخطر و پر جمعيت همچون ساختمانهاي مرتفع، مدارس، بيمارستانها، ادارات و کارخانجات حساس و در مناطق زيستمحيطي طبيعي کشاورزي و روستايي.

10- عدم وجود امکانات بازرسي هياتهاي مستقل- چه داخلي و چه بين المللي- جهت نظارت و کنترل و همچنين استفاده صحيح و مناسب از اموال و محموله هاي امداد و کمک رساني و نيز حيف و ميل بي رويه کمک هاي مالي جمع آوري شده براي قربانيان زلزله و در باره امور و مسايل مربوط به بازسازي و بهره برداري از مراکز و تاسيسات ساختماني و مسکوني تخريب شده بعد از وقوع زلزله.

اينها بخشي از مشکلات و مصائب گريبانگير جاري در مورد حوادثي از قبيل زلزله است. مجموعا ميتوان گفت که متوسط تلفات انساني و مجروحين و خسارات و ويرانيهاي دلخراش همواره در طول حاکميت رژيم جمهوري اسلامي در شهرهاي ايران به نسبت ساير کشورهاي همسنگ، قابل مقايسه نيست. متاسفانه کشورمان ايران نيز به خاطر وجود حاکميت ديکتاتوري مذهبي حاکم در اين زمينه نيز در جهان رکورد دار است.

6 دي 1382